Imyweb articles

Metale lekkie tworzą dwie grupy układu okresowego pierwiastków – litowce i berylowce. Metale lekkie z grupy litowców cechuje największa reaktywność chemiczna. We wszystkich związkach, które one tworzą, są jednowartościowe. Ze względu na ich wielką reaktywność trzeba przechowywać je w nafcie. Metale lekkie z grupy litowców bardzo szybko wchodzą w reakcję z tlenem i parą wodną zawartymi w powietrzu atmosferycznym. Są tak miękkie, że można je kroić nożem.

            Metale lekkie z grupy berylowców są mniej reaktywne niż litowce. W związkach, które tworzą z innymi pierwiastkami, są dwuwartościowe. Niektóre  z berylowców są słodkie w smaku i dlatego były w przeszłości nazywane glucynianami. Ponadto są kruche i twardsze od litowców.

Warto zaznaczyć, ze niektóre metale lekkie reagują z wodą tak gwałtownie, że gdy pływają po powierzchni wody będącej w kontakcie z powietrzem, samoczynnie zapalają się, a nawet wybuchają. 

Metale lekkie znajdują coraz szersze zastosowanie w przemyśle np. lit jest szeroko stosowany w technice jądrowej oraz jest ważnym składnikiem baterii i akumulatorów, w metalurgii zaś służy do odgazowywania i uszlachetniania stopów. Beryl wykorzystywany jest do wytwarzania powłok ochronnych, znajduje też zastosowanie w technice rentgenowskiej. Natomiast jeden z litowców – sód wykorzystywany jest w przemyśle chemicznym, w energetyce jądrowej oraz do lamp sodowych.

Firmy świadczące usługi transportowe bardzo często w swojej działalności muszą jakoś zabezpieczać przewożony asortyment. W tym też celu wykorzystują pasy transportowe.

Zastosowanie pasów transportowych nazywanych też uniwersalnymi ściągaczami taśmowymi  jest bardzo szerokie. Służą one do zabezpieczania pojazdów przewożonych na lawetach oraz do mocowania ładunków znajdujących się na samochodach osobowych lub ciężarowych. Pasy transportowe wykorzystuje się także przy budownictwie i transporcie dużych towarów na naczepach.

Co ciekawe, pasy transportowe stosuje się w medycynie i rehabilitacji. Wykorzystują je ratownicy medyczni do przenoszenia osób ciężko rannych oraz rehabilitanci podczas kolejnych zabiegów. Niektóre pasy transportowe mogą mieć zamontowaną specjalną podkładkę podtrzymującą głowę. Tego typu pasy transportowe przydają się w trakcie nauki wstawania i chodzenia, podczas konieczności przeniesienia chorego np. do łazienki oraz w przypadku osób cierpiących na patologiczne łamanie kości nóg lub tych, które przeszły niedawno operację wszczepienia protezy biodrowej.

Co to znaczy „mówić z akcentem”? Potocznie przyjęło się tak określać wymowę charakterystyczną dla cudzoziemców: to wymowa z jakimś szczególnym, obcym zabarwieniem. Lecz co oznacza termin akcent w językoznawstwie?  Akcent to wyróżnienie określonej sylaby w słowie (dzięki temu potrafimy wyławiać poszczególne słowa ze zdania). W różnych językach akcentuje się zasadniczo na dwa sposoby: albo akcentowaną sylabę wypowiadamy mocniej, z większą siłą wydechu (to tzw. akcent dynamiczny), albo zmieniamy wysokość tonu sylaby (akcent toniczny).  Stały i zmiennyW języku polskim w obrębie słów występuje jedynie akcent dynamiczny i sprawa jest tu prosta: mocniej wypowiadamy z reguły przedostatnią zgłoskę wyrazu. Podobnie „łatwo” jest w języku czeskim (akcentowana jest zawsze pierwsza sylaba) czy we francuskim (ostatnia zgłoska). Jednak w wielu językach akcent jest ruchomy i ucząc się, trzeba dobrze zapamiętać jego położenie w każdym słowie, a w rosyjskim nie tylko w formach podstawowych (np. w wyrazach muká – ‘mąka’ i múka – ‘męka’), lecz także w całej ich odmianie.  Kłopotliwa śpiewnośćSprawa jeszcze bardziej się komplikuje w takich językach jak np. chiński, gdzie występuje akcent tonalny. Dzięki niemu mowa może i nabiera śpiewności, ale przysparza też nie lada kłopotów uczącym się, zwłaszcza że te same (zdawałoby się) słowa wypowiedziane z różną melodią znaczą zupełnie co innego.  Kupujesz czy zbierasz?Zjawisko to może nas nie dziwić w chińskim (wszak to język dla nas egzotyczny), ale akcent tonalny występuje również w Europie, np. w językach skandynawskich (na pewno każdy z nas słyszał charakterystyczne „zawodzenie” Norwegów czy Szwedów), a nawet – w jakże bliskim polszczyźnie (bo to język z tej samej słowiańskiej rodziny) serbsko-chorwackim. W języku tym samogłoska akcentowana może być wypowiadana krótko lub długo, a ponadto – z intonacją wznoszącą lub opadającą. Poza tym, także samogłoski nieakcentowane w wyrazie mogą być wypowiadane dłużej lub krócej na jednym tonie (iloczas). Uważajmy więc, by nie pomylić słów: pâs (‘pas’, akcent długi opadający) i pàs (‘pies’, akcent krótki opadający) albo kúpiti (‘kupić’, akcent długi rosnący) i kùpiti (‘zbierać’, akcent krótki opadający). Różnice są znikome, dla Polaka często wręcz niezauważalne, dla południowych Słowian mają jednak znaczenie zasadnicze.

Co to znaczy „mówić z akcentem”? Potocznie przyjęło się tak określać wymowę charakterystyczną dla cudzoziemców: to wymowa z jakimś szczególnym, obcym zabarwieniem. Lecz co oznacza termin akcent w językoznawstwie?

Akcent to wyróżnienie określonej sylaby w słowie (dzięki temu potrafimy wyławiać poszczególne słowa ze zdania). W różnych językach akcentuje się zasadniczo na dwa sposoby: albo akcentowaną sylabę wypowiadamy mocniej, z większą siłą wydechu (to tzw. akcent dynamiczny), albo zmieniamy wysokość tonu sylaby (akcent toniczny).

Stały i zmienny

W języku polskim w obrębie słów występuje jedynie akcent dynamiczny i sprawa jest tu prosta: mocniej wypowiadamy z reguły przedostatnią zgłoskę wyrazu. Podobnie „łatwo” jest w języku czeskim (akcentowana jest zawsze pierwsza sylaba) czy we francuskim (ostatnia zgłoska). Jednak w wielu językach akcent jest ruchomy i ucząc się, trzeba dobrze zapamiętać jego położenie w każdym słowie, a w rosyjskim nie tylko w formach podstawowych (np. w wyrazach muká – ‘mąka’ i múka – ‘męka’), lecz także w całej ich odmianie.

Kłopotliwa śpiewność

Sprawa jeszcze bardziej się komplikuje w takich językach jak np. chiński, gdzie występuje akcent tonalny. Dzięki niemu mowa może i nabiera śpiewności, ale przysparza też nie lada kłopotów uczącym się, zwłaszcza że te same (zdawałoby się) słowa wypowiedziane z różną melodią znaczą zupełnie co innego.

Kupujesz czy zbierasz?

Zjawisko to może nas nie dziwić w chińskim (wszak to język dla nas egzotyczny), ale akcent tonalny występuje również w Europie, np. w językach skandynawskich (na pewno każdy z nas słyszał charakterystyczne „zawodzenie” Norwegów czy Szwedów), a nawet – w jakże bliskim polszczyźnie (bo to język z tej samej słowiańskiej rodziny) serbsko-chorwackim. W języku tym samogłoska akcentowana może być wypowiadana krótko lub długo, a ponadto – z intonacją wznoszącą lub opadającą. Poza tym, także samogłoski nieakcentowane w wyrazie mogą być wypowiadane dłużej lub krócej na jednym tonie (iloczas). Uważajmy więc, by nie pomylić słów: pâs (‘pas’, akcent długi opadający) i pàs (‘pies’, akcent krótki opadający) albo kúpiti (‘kupić’, akcent długi rosnący) i kùpiti (‘zbierać’, akcent krótki opadający). Różnice są znikome, dla Polaka często wręcz niezauważalne, dla południowych Słowian mają jednak znaczenie zasadnicze.